Programma-aanpak van de Nota Ruimte

De raad heeft gekeken naar verdere ontwikkeling van de programma-aanpak. Daarbij is een korte evaluatie gemaakt van de (toepassing van) het instrument programma-aanpak uit de Nota Ruimte in de huidige vier gebieden: de Noordvleugel en de Zuidvleugel van de Randstad, het Groene Hart en Zuidoost-Brabant/Noord-Limburg. Ook is verkend of de programma-aanpak voor andere gebieden een toegevoegde waarde zou kunnen hebben en welke criteria bij deze afweging gebruikt kunnen worden.

De raad is enthousiast over het instrument programma-aanpak. Programmatisch werken biedt de mogelijkheid om op regionaal niveau te komen tot het versnellen van de uitvoering door een betere coördinatie van de besluitvorming, een verdergaande integratie van beleidsdoelen, het vroegtijdig organiseren van meekoppelende belangen en het betrekken van marktpartijen en maatschappelijke organisaties. Omdat het instrument programmatisch werken ‘licht’ kan worden ingevuld, dat wil zeggen zonder een grote herverdeling van bevoegdheden, verantwoordelijkheden en budgetten, is het snel in te zetten en kan het ook snel tot resultaten leiden.

Toenmalig minister Winsemius heeft de VROMraad advies gevraagd over de programma-aanpak Nota Ruimte. De adviesvraag was gericht op een eventueel vervolg op de vier programma’s uit de Nota Ruimte (Noordvleugel, Zuidvleugel, Groene Hart en Zuidoost-Brabant/Noord-Limburg) door het nieuwe kabinet. In januari 2007 presenteerde de raad zijn bevindingen. De boodschap: de richting is goed, de ambitie moet omhoog.

Ambities opschroeven

De programma-aanpak is het instrument dat het Rijk gebruikt voor de uitvoering van het beleid uit de Nota Ruimte in vier gebieden: de Noordvleugel, Zuidvleugel, Groene Hart en Zuidoost-Brabant/ Noord-Limburg. In het briefadvies over de programma-aanpak spreekt de raad zich positief uit over de programma-aanpak. In alle vier de gebieden is vooruitgang geboekt op het gebied van rijkscoördinatie van de besluitvorming. Wel meent de raad dat met het huidige accent op rijkscoördinatie niet alle potenties van het instrument programmatisch werken worden benut. In een volgende fase moet het Rijk de ambities met de programma-aanpak dan ook opschroeven. Het Rijk dient vooraf haar eigen doelen scherper te definiëren, en moet in samenwerking met de regio een visie op het gebied ontwikkelen. Het programma moet flexibel ingericht worden. Om versnelling van besluitvorming ook in de toekomst te kunnen blijven realiseren, is het van belang dat de bevoegdheden- en verantwoordelijkheidsverdeling van de programma-aanpak licht blijft.

Na het uitbrengen...

In december 2006 heeft het briefadvies als input gediend voor een gesprek met de DG’s van de fysieke departementen. Het Urgentieprogramma voor de Randstad, dat het kabinet in 2007 heeft opgesteld, vormt de officiële kabinetsreactie op het advies Programma-aanpak Nota Ruimte. In het urgentieprogramma is een selectie van urgente projecten uit de programma’s voor de Noordvleugel, Zuidvleugel en het Groene Hart overgenomen. De oorspronkelijke Nota- Ruimteprogramma’s zijn volledig uit beeld verdwenen.