Omgevingswet: kans voor kwaliteit

Briefadvies over fundamentele herziening omgevingsrecht

In dit briefadvies adviseren de raden over de nieuwe Omgevingswet die de minister van IenM wil gaan opstellen. Deze wet moet alle wetten en regels die relevant zijn voor de fysieke leefomgeving integreren tot één wet, die in 2014 van kracht moet worden. De raden zijn in een vroeg stadium gevraagd te adviseren over het systeem van de wet, de uitgangspunten en de vormgeving ervan. De raden geven daartoe een aantal algemene aanbevelingen en doen ook ‘meedenksuggesties’.

De raden adviseren het Rijk te kiezen voor een structuur voor de nieuwe wet die toekomstbestendig is, straks alle relevante regelgeving op het gebied van de fysieke leefomgeving integreert, aansluit bij het Europese begrippenkader, voortbouwt op het systeem van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening en die terughoudend is met inhoudelijke normstellingen.

Foto verbouwing station Rotterdam centraal
Nationale beeldbank

De raden ondersteunen het plan van de minister om de Elverding-aanpak, ontworpen voor een betere en snellere besluitvorming over infrastructuur, te verbreden naar het fysieke leefmilieu. De raden pleiten daarbij wel voor maatwerk, met niet alleen aandacht voor grote projecten, maar juist ook voor de bulk van veelal kleinere projecten die bij gemeenten aan de orde zijn. Voor grote projecten zou een model uitgewerkt kunnen worden, waarin het bestuur de vrijheid krijgt verschillende fasen te integreren in één besluit en ook kan kiezen in welke fase beroep tegen een besluit wordt opengesteld (‘harmonica-model’). Voor middelgrote projecten wordt een lichter proces bepleit: een ‘Elverding-light’ procedure. Voor kleinere projecten geven de raden handreikingen gericht op een routinematige en snelle afhandeling bij gemeenten.

De raden zijn voorstander van het werken met algemene regels, waardoor het aantal af te geven vergunningen wordt verminderd. Daarbij wordt een meldingsplicht als tussenvorm voorgesteld, om zo zekerheid aan de burger te bieden. Een flexibelere omgang met verkregen rechten vergroot tot slot de mogelijkheden voor creativiteit en innovatie, zoals een instrument voor stedelijke herverkaveling.

Ter voorbereiding van dit briefadvies is op verzoek van de raden voor de leefomgeving en infrastructuur een essay geschreven door Isabelle Larmuseau:‘Vlaanderen en Nederland op hun snelst: om het eerst een integraal omgevingsrecht?’

Dit briefadvies bevat geen samenvatting.